Kalb-i pakinde duyarmış o musibetten acı, Sizden elbette olur ruh-i nebi davacı. Ey cemaat, uyanın! Yoksa, hemen gün batacak. Uyanın! Korkuyorum: Leyl-i nedamet çatacak! (Mehmet Akif, Süleymaniye Kürsüsünden adlı şiirinden) Bildiğin emperyalizm, kahr çiledir, Hem ticaret, asra sinmiş hiledir. Bil ki dükkân oldu taç, taht ortağı, Menfaat, emperyalizm, soygun bağı… Sen onun dükkâna muhtaç olma geç,  Kışta olsun kürkü ondan alma hiç (İkbal 2007:93-94) Hepinizin bildiği gibi gündem yoğun. Belki de yıllardır beklenen gizli planlanan bütün işlerin yavaş yavaş açığa çıktığı günlere geliyoruz. Gazze, Doğu Türkistan gibi birçok Müslüman topluluğa yapılan zulümler de zalimlerin gerçek yüzünü ortaya çıkarıyor. Menfaatleri için yapamayacak-ları bir şey olmadığını görüyoruz. Orta Doğu'da yüzyıllardır bitmeyen sömürü ve işgal gayretleri artarak devam ediyor. Son olarak İran gibi ciddi bir geleneğe sahip olan bir devlete saldırıyor olmaları da tehlikenin boyutunu gösteriyor olsa gerek. Nitekim fütursuzca devam eden tavırları sıranın kimde olduğu söylemleri de ülkemiz açısından durumun ciddiyetini ortaya koymaktadır. Bugün anlaşılan bütün siyasi yapı ve sistemlerin dışında millet olarak bazı şeylerin farkına varmamız gerektiğini düşünmenin çoktan zamanı geldi. Çünkü birlik ve güçlü olmanın dışında her şey coğrafyanın kaderini bizim de yaşayacağımız gerçeğini görmezden gelemeyiz. Bu köşe yazısında yazacaklarım inananlar için tefekkür etmek, inanca farklı bakanlar için sorgulamak, maksadıyla okuduklarımdan ve manzaralardan ortaya çıkan kesitleri sizlerin de değerlendirmesini rica ediyorum. Bütün bunlar olurken akla gelen birçok olay ve durumlardan bahsedebiliriz. Fakat ilk akla gelen temel sorulardan birisi, bir toprağı “vatan” kılan şey nedir? Üzerinde yaşadığımız coğrafyanın sınırları mı, haritalarda çizilmiş çizgiler mi, yoksa o toprak uğruna verilen mücadeleler mi? Aslında bence vatan, bunların her birini aşan daha derin bir anlam taşır. Vatan; hatıraların, acıların, sevinçlerin, duaların ve umutların iç içe geçtiği bir varoluş alanıdır. O nedenle yüzyıllardır gönül coğrafyamızdaki alanları yâd etmekteyiz. Bir gün yeniden birlikte olabilmeyi umut ediyoruz.  İnsan, doğduğu yeri değil; kendini ait hissettiği yeri vatan bilir. Bu yüzden vatan, sadece bir mekân değil, aynı zamanda bir kimliktir. Bu kimlik insanı tamamlayan unsurlardan birisi olan vatan ile tamamlanır. Böylesine derin kökleri olan Türkiye'nin temel dinamikleri, bu kimliğin nasıl inşa edildiğini açıkça gösterir. Dünya tarihi analiz edildiğinde ülkemizin en köklü geleneğe sahip olan sayılı topluluklardan birisi olduğunu görebiliriz. Yüzyıllar boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış bu topraklar, bir birikimin ve sürekliliğin adıdır. Selçukludan Osmanlı'ya, oradan Cumhuriyet'e uzanan tarihsel çizgi, sadece siyasi bir devamlılık değil; aynı zamanda bir ruhun, bir inancın ve bir idealin taşınmasıdır. Bu ideal, en zor zamanlarda bile milletin yeniden ayağa kalkmasını sağlayan bir irade ortaya koymuştur. Nitekim birçok savaş ve tarihi olay örneklerinde görebiliriz. Başka milletlerin yenilgi olarak sonuçlanan savaşlarını kahramanlık mücadelesi gibi anlatabilirken biz hala gerçek kahramanlıkları etkili bir şekilde gelecek nesillere aktaramadığımız eleştirisi ayrı bir önem arz ettiğini düşünüyorum. Vatan sevgisi çoğu zaman büyük sözlerle ifade edilir; ancak hakiki anlamını gündelik hayatın sade ve içten anlarında bulur. Çünkü gerçek sevgi ve değer göstergesi her zaman sade ve doğal süreçlerden doğmaktadır. Gerektiğinde her şeyini yolunda feda edebilecek bir sade ve içtenlik… Örneğin bir annenin evladını bu topraklara faydalı bir birey olarak yetiştirme çabasında, bir öğretmenin imkânsızlıklar içinde bile öğrencilerine ışık olma gayretinde, bir askerin sınırda nöbet tutarken hissettiği sorumlulukta ve bir işçinin alın teriyle ülkesine katkı sunma isteğinde, bir mühendisin çabası, akademisyenin ülkesi için akademik gayretinde vatan sevgisinin gerçek yüzü saklıdır. Bu sevgi, gösterişli değil; derin ve sessizdir. Ancak vatan sevgisi yalnızca duygusal bir bağlılık olarak kalmamalıdır. Onu anlamlı kılan şey, sorumluluk bilinciyle birleşmesidir. Kişi ne ile meşgul ise o meşguliyetini en dikkatli şekilde yapmalıdır. Bugün Türkiye'nin karşı karşıya olduğu sosyal, ekonomik ve kültürel meseleler, bize vatanı sevmenin ne anlama geldiğini yeniden hatırlatmaktadır. Güncel ve siyasi yaklaşımların ötesinde millet olarak bir arada yaşamanın önemini anlamak zorundayız. Vatanı sevmek; adaleti savunmak, liyakati öncelemek, kul hakkını gözetmek ve ortak değerleri yaşatmak demektir. Farklılıkların güzellik getirdiğini birbirimize saygı çerçevesinde bakmamız gerektiğini ve kimsenin özgürlük alanını sınırlamadan yaşamayı öğrenmeye ihtiyacımız var. Çünkü bir ülkenin asıl gücü, sahip olduğu doğal kaynaklardan ya da askeri imkânlardan önce, insanının ahlâki duruşunda saklıdır. Bu duruş da ancak birlikte yaşayabilme kültürünü öğrendikçe ortaya çıkacaktır. Bu noktada vatan sevgisinin birleştirici yönünü önem arz etmektedir. Farklı düşüncelerin, inançların ve yaşam tarzlarının bir arada var olabildiği bir toplum, gerçek anlamda güçlü bir toplumdur. Vatan, herkesi aynı kalıba sokan bir yapı değil; farklılıkları ortak bir çatı altında buluşturan bir değerdir. Aynı bayrağın gölgesinde, aynı kaderi paylaşan insanların birbirine duyduğu saygı, vatanın en sağlam temellerinden biridir. Öte yandan, vatanı sadece geçmişin hatıralarıyla tanımlamak da eksik bir bakış olacağı kanaatindeyim. Elbette tarih, vatan bilincinin en önemli kaynaklarından biridir; ancak vatan, aynı zamanda geleceğe dair bir projedir. Ancak unutulmamalıdır ki Tarih ancak geçmişten hareketle geleceğe yön verebilirse değerli ve anlamlı olur. Gençlerin hayallerinde, bilim insanlarının çalışmalarında, sanatçıların eserlerinde ve düşünürlerin fikirlerinde, futbolcuların ideallerinde yeniden şekillenen bir değerdir. Eğer böyle nesiller geliştiremezsek o zaman sadece sözde kalan değerler manzumesi olarak kalacaktır. Bu nedenle vatan sevgisi, geçmişe saygı kadar geleceğe yatırım yapmayı da gerektirir. O geçmiş bizi her zaman canlı tutacaktır. Bugünün dünyasında küreselleşmenin etkisiyle aidiyet duygularının zayıfladığı sıkça dile getirilir. Bununla birlikte bazı olumsuz etkilerle toplumların aidiyet duygusunu unutturma gayesi taşıyan faaliyetler yaptığı görebiliriz. İnsanlar artık kendilerini sadece bir ülkeye değil, daha geniş bir dünyaya ait hissetmektedir. Ancak bu durum, vatan kavramının önemini ortadan kaldırmaz; aksine daha bilinçli bir şekilde yeniden tanımlanmasını zorunlu kılar. Kendi köklerini bilen, değerlerini tanıyan ve bu değerleri evrensel bir bakışla harmanlayabilen bireyler ve topluluklar hem ülkelerine hem de insanlığa daha büyük katkılar sunabilir. Başta vatan için gözünü kırpmadan canını ortaya koymuş kıymetli şehitlerimizin aziz ruhu şad olsun. Her şeyi geride bırakarak korkusuzca en kıymetli varlığı olan canını ortaya koymak büyük bir fedakarlık olsa gerek. Vatan bizim neyimiz olur? sorusuna verilecek cevap, aslında her bireyin kendi vicdanında saklıdır. Elini vicdanına koyup düşünen herkesin bütün olumsuzluklara rağmen vatanın neyi olup olmadığına karar verecektir. Hepimiz biliyoruz ki Orta Doğu'nun en güzel noktasında bulunan ülkemiz kolay şartlarda kurulmadı. Ayrıca unutmamalıyız ki coğrafi olarak farklı emeli olan ülkelerin bizim için her zaman kötü olabilecek hayalleri geçmişten beri canlılığını korumaktadır. Bilinçli ve güçlü olmanın dışında her duruş ülkemizi tehlikeye sokacaktır. Kimisi için bir hatıradır, kimisi için bir mücadele, kimisi için bir sığınak, kimisi için ise bir idealdir. Ama bütün bu anlamların kesiştiği noktada vatan, insanın kendini bulduğu yerdir. Sonuç olarak vatan; sadece uğruna can verilen değil, uğruna doğru yaşanan değerlerden birisidir. Onu sevmek, sadece gerektiğinde fedakârlık yapmakla değil; her gün dürüstçe çalışmakla, adil olmakla, birbirimize sahip çıkmakla mümkündür. Çünkü vatan, bizim geçmişimiz olduğu kadar bugünümüz ve yarınımızdır. Ona sahip çıkmak, gelecek nesillere bu bilinci aktarmak, aslında kendimize, değerlerimize ve geleceğimize sahip çıkmaktır. Hep birlikte nice güçlü, bilinçli günlere ulaşabilmek çaba ve gayret dileklerimle…   Mehmet Fatih TEKİN Felsefe Grubu Öğretmeni, Sosyolog, Öğrenci Koçu, Aile Danışmanı